Kwaliteit van de gebouwde omgeving

Duurzaamheid is niet meer alleen voor wie het kunnen betalen, het is gemeengoed geworden en moet daarom voor iedereen bereikbaar zijn. GroenLinks wil dat Súdwest Fryslân een wezenlijke bijdrage levert aan de vermindering van broeikasgassen. Volgens het bouwbesluit moeten overheidsgebouwen vanaf 2019 bijna energieneutraal gebouwd worden en nieuwbouwwoningen vanaf 2021. GroenLinks streeft nu al naar energieneutraliteit, en geeft daarbij prioriteit aan (huur)woningen en bedrijfsgebouwen. Daarom horen bij een bouwvergunning: goede isolatie, goede ventilatie, zonnepanelen, geen gasleiding en zo mogelijk gebruik maken van aardwarmte.

GroenLinks wil kleinschalige initiatieven, gedragen door een dorp of een wijk, op het gebied van energieproductie stimuleren. In de mix van schone energiesystemen zijn windmolens en zonnepanelen nodig. Plaatsing van windmolens moet behoedzaam gebeuren. Op plekken waar het landschap al ruimte heeft moeten maken voor gebouwen en wegen is ruimte voor windenergie.

De klimaatverandering maakt het weer heftiger. Het wordt heter en natter. In de dorpen en steden is meer groen en water nodig om hittestress tegen te gaan en regenwater op te vangen. GroenLinks wil dat de gemeente stimuleert dat daken worden afgekoppeld van het riool en het verharden van tuinen wordt tegengegaan, o.a. door voorlichting. GroenLinks wil regenwater scheiden van afvalwater en de overstort van het vuilwaterriool naar het oppervlaktewater beëindigen.

Bij de gemeentelijke uitvoering van de Omgevingswet moeten alle mogelijkheden worden benut om de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. Onze leefomgeving moet schoon, groen en  duurzaam zijn.

Actiepunten:

  • GroenLinks streeft naar een volledige energie-neutrale gemeente in 2030.
  • GroenLinks wil kleinschalige, collectieve, duurzame energie-initiatieven stimuleren. Duurzaamheidsinitiatieven mogen niet stuk lopen op bureaucratie.
  • GroenLinks wil windmolens behoedzaam plaatsen met respect voor de omgeving.
  • GroenLinks stimuleert de verduurzaming van huurwoningen met inzet van zoveel mogelijk bouw- en installatiebedrijven uit de regio. Bouwvergunningen worden alleen afgegeven wanneer er energieneutraal wordt gebouwd.
  • GroenLinks wil dat regenwater wordt gescheiden van afvalwater en dat de overstort van het vuilwaterriool naar het oppervlaktewater verdwijnt.

Duurzame mobiliteit

GroenLinks geeft voorrang aan schoon vervoer. Het rijden op fossiele brandstof heeft zijn langste tijd gehad. Elektrisch rijden neemt de komende jaren een grote vlucht. Daarom moeten er veel meer laadpunten komen. Ook in de openbare ruimte, zoals parkeer- en carpoolplaatsen, wil GroenLinks meer mogelijkheden om accu’s op te laden.

Ook de (elektrische) fiets wordt belangrijker, zowel voor woon-werkverkeer als voor recreatie. De fietser verdient meer ruimte en veilige routes. Daarom wil GroenLinks een ambitieus fietspadenplan in samenwerking met de Fietsersbond uitwerken voor woon-school-werk verkeer en voor recreatie. Met o.a. een sluitend netwerk van hoofdfietspaden, voorrang voor fietsers op rotondes in de bebouwde kom en ‘doorfietspaden’ in het buitengebied.

Actiepunten:

  • GroenLinks wil versneld laadplekken voor elektrische auto’s en fietsen aanleggen.
  • GroenLinks wil werken aan een ambitieus fietspadenplan in samenwerking met de Fietsersbond
  • GroenLinks streeft naar de aanleg van meer wandelpaden, deels ook in combinatie met fietspaden (gravel)

Duurzaam Ondernemen

GroenLinks wil duurzaam ondernemen stimuleren. De gemeente moet bijdragen aan de overgang naar een circulaire economie door haar inkoopbeleid hiernaar in te richten en bedrijven te helpen de omslag te maken. Onze economie gaat de komende tijd over van ‘fossiel’ naar steeds meer biomassa als grondstof. Daarom wil GroenLinks dat de gemeente biobased bedrijven ruimte biedt en bij elkaar brengt op geselecteerde bedrijventerreinen. Zodat ‘afval’ uit het ene bedrijf grondstof kan zijn voor een naastliggend bedrijf. De gemeente moet helpen benodigde fysieke infrastructuur te realiseren.

GroenLinks is voorstander van een duurzame en kwalitatief hoogwaardige landbouwsector. De landbouw moet drastisch verduurzamen in een veel hoger tempo dan nu gebeurt. Dit is nodig voor de vermindering van de uitstoot, herstel van de weidevogels, kwaliteit van het landschap, vermindering van de transportkilometers, de gezondheid van de omwonenden, etc.

GroenLinks hecht daarbij aan schaalvergroting op maat. Als een agrarisch bedrijf wil uitbreiden moet daar voldoende maatschappelijk draagvlak voor zijn. Voorwaarden voor schaal­vergroting zijn in ieder geval grondgebondenheid, bouwen volgens de Nije Pleats-methode (waarbij inpassing in het landschap een voorwaarde is) en plaatsing van zonnepanelen. Bij de beoordeling van uitbreidings­plannen in de veehouderij moeten de risico’s voor de volksgezondheid goed meegewogen worden.

GroenLinks zet zich in voor meer biologische landbouw en verduurzaming van de gang­bare landbouw, o.a. door gemengde bedrijven meer ruimte te geven. Daarmee kan de mestkringloop worden gesloten en meer lokaal veevoer worden gebruikt. GroenLinks is ook voor verdere verbreding van de activiteiten op het boerenbedrijf. Leegkomende, karakteristieke boerderijen kunnen behouden blijven door andere vormen van bedrijvigheid toe te staan. Verbreding van economische activiteiten op het platteland is belangrijk voor de vitaliteit van ons landelijk gebied. Duurzame energieopwekking, het opwerken van organische stoffen tot hoogwaardige producten en kleinschalige recreatie zijn kansen voor onze agrariërs.

GroenLinks wil stimuleren dat, eventueel in coöperatief verband, agrariërs hun streekgebonden producten lokaal kunnen afzetten. Mensen willen meer betalen voor producten waarvan ze de afkomst kennen. Dat levert een eerlijker prijs voor boeren en meerwaarde voor de klanten. Zichtbaarheid van het productieproces zal ook de biologische productiewijze stimuleren.

Recreatie en toerisme zijn belangrijke dragers van de economische ontwikkeling van onze gemeente. GroenLinks wil werkgelegenheid in deze sector verbinden met duurzame innovatie, met oog voor bescherming en behoud van de natuur.

Actiepunten:

  • GroenLinks zet zich in voor meer biologische bedrijven in onze gemeente.
  • GroenLinks wil agrariërs die willen experimenteren met vormen van duurzame landbouw stimuleren en de ruimte hiervoor geven. De boer moet dan nadrukkelijk rekening houden met dierenwelzijn, zowel van het eigen vee als van de ‘wilde’ natuur, zoals weidevogels.
  • GroenLinks wil schaalvergroting in de landbouw alleen mogelijk maken volgens de Nije Pleats-methode. Bij uitbreiding van stallen moeten er zonnepanelen geplaatst worden.
  • GroenLinks wil dat bij uitbreidingsplannen in de landbouw meer nadrukkelijk de risico’s voor de volksgezondheid worden meegewogen.
  • GroenLinks wil geen ‘megastallen’. Niet voor koeien, maar ook niet voor varkens, vleeskalveren en pluimvee. De bouw van deze stallen zullen we ontmoedigen.
  • GroenLinks wil lichtvervuiling nog meer terugdringen.
  • GroenLinks wil andere vormen van bedrijvigheid toestaan in leegstaande karakteristieke boerderijen

Een waarden-vol landelijk gebied

Het landelijk gebied van onze gemeente kent veel waarden en belangen. Boeren, burgers en recreanten, dieren en planten maken allemaal gebruik van lucht, land en water. Ook ‘zachtere’ waarden, zoals weidsheid, rust, biodiversiteit en cultuurhistorie zijn er volop aanwezig. GroenLinks wil opkomen voor deze ‘zachte’ waarden, omdat ze ons leven verrijken en wij vanzelfsprekend ook de generaties na ons schoon water en een rijke natuur gunnen.

Wij kiezen daarom voor een economische ontwikkeling die landschap en natuur ontziet en versterkt. Hierdoor ontstaat ecologische meerwaarde en krijgen recreatie en toerisme een stimulerende impuls. GroenLinks wil dat het ecologisch bermbeheer waar mogelijk wordt uitgebreid. Dit maakt dat zich meer bloemen kunnen ontwikkelen, waardoor er meer bijenlinten kunnen ontstaan.

GroenLinks wil ook dat uitbreiding van bedrijventerreinen en nieuwe woningen plaats vindt binnen de bestaande bebouwde gebieden (rode contouren).

Het landschap is van iedereen. Ons erfgoed geeft besef van het verleden en is voor GroenLinks van belang. Er is aandacht nodig voor behoud van historisch relevante informatie. Historische paden en lanen moeten, waar dat passend is, beplant worden met soorten die er thuis horen. GroenLinks wil meer bomen en struiken in de open ruimte bij bedrijventerreinen en rond dorpen. De begroeiing vormt dan de overgang van het groene platteland naar de bebouwing van de dorpen en de steden.

Natuur heeft een intrinsieke waarde. Uitbreiding en versterking van de natuurwaarden dragen bij aan de biodiversiteit, de recreatieve economie en het welzijn van inwoners. GroenLinks maakt zich sterk voor de weidevogelstand. In eerste instantie zijn provincie en waterschap verantwoordelijk voor goed water(peil-)beheer en de inrichting van de weidevogellandschappen. Ook de gemeente heeft daarin een rol. GroenLinks wil dat de gemeente het natuurvriendelijk beheer van grasland stimuleert en meewerkt aan verhoging van de peilen in het buitengebied, in het bijzonder in veengebieden. Bij aanpassingen aan de IJsselmeerdijken wil GroenLinks dat het groene karakter wordt versterkt en innovatie wordt gestimuleerd. Water naar binnen brengen ten behoeve van de natuur is nodig.

De winning van gas is uit de tijd. GroenLinks wil dat de bodem in onze gemeente met rust gelaten wordt. We willen nieuwe boringen voor gas of zout niet toestaan en de reeds gevonden velden niet exploiteren. En natuurlijk niet toestaan dat afvalstoffen in de bodem gedumpt worden.

Van oudsher is Súdwest-Fryslân een agrarische omgeving met veel kleine dorpen. De infrastructuur bestaat daarom ook uit veel smalle wegen. Het vervoer van mens, dier en goederen gaat over al deze smalle wegen. De landbouwmachines zijn gegroeid en het landbouwverkeer zorgt op de smalle wegen voor gevaarlijke situaties. De gemeente moet hier aandacht voor hebben. GroenLinks wil dat loonbedrijven, politie en gemeente met elkaar gaan overleggen op welke manier het verkeer op de plattelandswegen veiliger kan, met als resultaat bindende afspraken.

Actiepunten:

  • GroenLinks streeft naar sterke natuurgebieden waarin voldoende leefruimte is voor flora en fauna. Deze zijn nodig om in te spelen op toenemende recreatiedruk en klimaatverandering.
  • GroenLinks wil geen verdere aantasting van natuurgebieden, zeker niet Natura 2000-gebieden- door de aanleg van recreatiegebieden! Ho=ho!
  • GroenLinks ondersteunt het project ‘Kening fan é Greide’ van harte. Meer kennis verspreiden over de gevolgen van ons landbouwsysteem is hard nodig.
  • GroenLinks wil langs wegen, fiets- en wandelpaden en op dijken verantwoord ecologisch bermbeheer, eventueel met nog meer inschakeling van hobbyboeren. Waar mogelijk worden bermen ingezaaid met kruiden en kuikenzaden, dit geeft de mogelijkheid tot bijenlinten.
  • GroenLinks wil dat historische paden en lanen, waar dat passend is, beplant worden met soorten die er thuis horen.
  • GroenLinks wil dat in de open ruimte bij bedrijventerreinen en rond dorpen meer bomen en struiken worden geplant
  • GroenLinks wil bindende afspraken voor het landbouwverkeer op de plattelandswegen.
  • GroenLinks wil dat de gemeente meewerkt aan het verhogen van het waterpeil in het bijzonder in veengebieden
  • GroenLinks wil geen nieuwe bedrijventerreinen in het buitengebied. Eerst oude terreinen opnieuw inrichten.